ඌවේ කැරැල්ලේ පුරෝගාමී කිවුලේගෙදර මොහොට්ටාල

ක්රි. ව. 1815 දී උඩරට රාජධානිය ඉංග්රීසීන්ට යටත් වීමට හේතු වූ ප්රධාන කාරණයක් වූයේ එවකට උඩරට සිටි ප්රධානීන් බලලෝභයෙන් භේදභින්න වී කටයුතු කිරීමය. ඔවුහු පසුව ඉංග්රීසීන් උඩරටට ගෙන්වා ගෙන ගිවිසුමක් ද අත්සන් කරමින් උඩරට පාලන බලය බ්රිතාන්ය අධිරාජ්යයට පැවරුවෝය. එතැන් පටන් ඉංග්රීසීන් විසින් ගෙන ගිය පාලනය උඩරට රදළයන් බලාපොරොත්තු නොවූ එසේම රදළයන්ට අවාසි සහගත වූවක් බව පෙනී යැමට වැඩි කලක් ගත වූයේ නැත. මෙසේ උඩරටින් ඇති වූ අප්රසාදයේ ගිනි පුපුරු පුපුරා ගියේ ඌවෙනි. 1818 දී ඉංග්රීසි පාලකයන්ට විරුද්ධව ඇති වූ කැරැල්ල සුළු කලකින් මර්දනය කිරීමට හේතු කීපයක් බලපෑවේය. එයින් ද ප්රධාන වූයේ සමහර සිංහල ප්රධානීන් ඉංග්රිසීන්ගේ තාන්න මාන්නවලට ලොබ වී ඉංග්රීසීන් වෙනුවෙන් කැරැල්ල මර්දනය කිරීමට ඉදිරිපත් වීමයි. ඔවුන් අතරින් මහවලතැන්න හා එක්නැලිගොඩ ප්රධාන වන අතර කැරැල්ල මැඬලීම සඳහා ඌව විනාශ කිරීමේදී ඌවේ අහිංසක ගැමියන් ඝාතනය කිරීමෙන් පමණක් නොව ඔවුන්ගේ ගේ දොර, ගම්බිම් ගිනි තැබීම ද හරකබාන මරා දැමීම ද ඵල දරණ ගහකොළ කපා දමා විනාශ කිරීම ද කිරීමෙන් ඌවේ වැසියන් බියවද්දමින් කරනු ලැබුවේ මහා විනාශයකි. මෙහිදී ම...